آسانسور یکی از اجزای حیاتی هر ساختمان چندطبقه است که وظیفهی جابهجایی آسان و سریع ساکنان یا مراجعان را بر عهده دارد. با وجود اهمیت و مزایای زیاد، این دستگاه نیز مانند سایر تجهیزات برقی ممکن است در اثر قطعی برق از کار بیفتد. در چنین شرایطی، افراد حاضر در کابین ممکن است احساس نگرانی یا ترس کنند. ازاینرو، دانستن روش صحیح برخورد با این موقعیت امری ضروری است.
در این مقاله از شرکت آسانسور ماموت به سه پرسش اساسی پاسخ میدهیم:
اگر هنگام قطع برق در آسانسور گیر کردیم چه باید کنیم؟
چه عواملی باعث قطع برق آسانسور میشوند؟
عملیات نجات دستی آسانسور چگونه انجام میشود؟
هدف ما این است که با ارائه راهکارهای عملی و اصولی، به شما بیاموزیم در چنین موقعیتهایی چگونه با آرامش و اطمینان عمل کنید تا خطرات احتمالی کاهش یابد.
در صورت قطع برق در آسانسور چه باید کرد؟
گیر افتادن در آسانسور به علت قطع برق، تجربهای ناخوشایند اما معمولاً بیخطر است. مهمترین نکته در چنین شرایطی حفظ آرامش و انجام اقدامات درست است. مراحل زیر را دنبال کنید:
خونسردی خود را حفظ کنید:
آسانسورها بهگونهای طراحی شدهاند که حتی در زمان قطع برق نیز ایمن باقی میمانند و احتمال سقوط وجود ندارد.از دکمههای اضطراری استفاده کنید:
درون کابین دکمههایی با عنوان «زنگ خطر» یا «آلارم» تعبیه شده است. با فشردن آنها، صدایی در بیرون پخش میشود تا نگهبان یا مسئول ساختمان از وضعیت شما مطلع گردد.تماس تلفنی برقرار کنید:
اگر آنتن دارید، با افراد حاضر در ساختمان یا شمارههای امدادی مانند آتشنشانی تماس بگیرید و موقعیت خود را اطلاع دهید.از خروج خودسرانه پرهیز کنید:
هرگز تلاش نکنید در آسانسور را به زور باز کنید یا از کابین خارج شوید، زیرا این کار خطرناک است.منتظر تیم امداد باشید:
پس از اطلاعرسانی، در داخل کابین بمانید و منتظر نیروهای فنی شوید. بسیاری از آسانسورهای امروزی دارای سیستم برق اضطراری هستند که کابین را به نزدیکترین طبقه رسانده و درب را باز میکنند.
دلایل قطع شدن برق آسانسور
قطع برق آسانسور میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد. شناخت این عوامل به پیشگیری از تکرار آن کمک میکند. مهمترین دلایل عبارتاند از:
شل شدن اتصالات برق:
اتصالات ناقص یا فرسوده در تابلو برق یا سیمکشی آسانسور میتواند باعث قطع و وصل ناگهانی برق شود.
پریدن فیوز:
در صورت افزایش جریان یا اتصال کوتاه، فیوزها برای جلوگیری از آسیب به تجهیزات بهطور خودکار برق را قطع میکنند.
خرابی کنتاکتورها:
فرسودگی یا آلودگی در کنتاکتها ممکن است مانع عملکرد صحیح آنها شود و برق آسانسور را قطع کند.
نقص در سیمکشی یا نصب غیراستاندارد:
اشتباه در نصب سیمها یا جابهجایی فاز و نول یکی از دلایل اصلی بروز قطعی برق در آسانسورهای تازهنصبشده است.
نوسانات برق ساختمان یا شبکه شهری:
افت ولتاژ یا قطعی برق منطقهای نیز ممکن است باعث توقف آسانسور شود.
راهاندازی آسانسور پس از وصل شدن برق
در آسانسورهای مدرن، پس از وصل مجدد برق معمولاً سیستم بهصورت خودکار به حالت عادی بازمیگردد. اما برای اطمینان از ایمنی کامل، انجام چند مرحله ضروری است:
بررسی وضعیت کابین:
قبل از هر چیز، موقعیت کابین و پیامهای هشدار روی تابلو فرمان بررسی شود.
کنترل تجهیزات الکتریکی:
قطعاتی مانند فیوز، رله، کنتاکتور و بردهای الکترونیکی باید از نظر سلامت و اتصالات بازبینی شوند.
ریست سیستم در صورت نیاز:
در برخی مدلها لازم است سیستم بهصورت دستی از روی تابلو فرمان ریست شود.
آزمایش حرکت آسانسور:
عملکرد حرکت، توقف، باز و بسته شدن دربها و پاسخگویی به دکمهها باید آزمایش شود.
بررسی نهایی سیستمهای ایمنی:
ترمز اضطراری، سنسورها، آلارمها و چراغهای هشدار باید مورد بازبینی قرار گیرند.
عملیات نجات دستی آسانسور
اگر فردی در آسانسور گیر کرده باشد و سیستم نجات خودکار عمل نکند، باید از روش نجات دستی استفاده شود. توجه داشته باشید که این عملیات فقط باید توسط تکنسینهای آموزشدیده انجام شود. مراحل کلی عبارتاند از:
قطع کامل برق اصلی از تابلو برق.
رفتن به موتورخانه و آزاد کردن ترمز موتور با اهرم مخصوص.
چرخاندن فلایول موتور بهصورت دستی برای حرکت آرام کابین.
همسطح کردن کابین با نزدیکترین طبقه دارای درب.
باز کردن درب طبقه با کلید سهگوش و خروج ایمن فرد محبوس.
هرگونه اقدام غیرتخصصی در این مرحله میتواند خطرناک و حتی مرگبار باشد.
« خرید آسانسور »
« نصب آسانسور »
تجهیزات ضروری هنگام قطع برق آسانسور
برای جلوگیری از حبس افراد در زمان قطع برق، آسانسور باید به سیستم نجات اضطراری (UPS) مجهز باشد. این سیستم با استفاده از باتریهای پشتیبان، در زمان قطعی برق، انرژی لازم برای هدایت کابین به نزدیکترین طبقه و باز کردن درب را فراهم میکند.
اجزای اصلی این سیستم شامل کنترلر مخصوص، اینورتر و باتریهای مستقل است که بهصورت خودکار وارد عمل میشوند.
نکات مهم در نگهداری سیستم نجات اضطراری:
انجام بازرسیهای دورهای نرمافزاری و سختافزاری توسط تکنسین مجاز.
تست منظم ظرفیت و سلامت باتریهای UPS.
ثبت گزارش سرویسهای دورهای در چکلیست نگهداری آسانسور.
جمعبندی
قطع برق در آسانسور ممکن است در هر ساختمانی رخ دهد، اما دانستن واکنش صحیح میتواند از بروز خطرات جلوگیری کند.
اگر در آسانسور گیر افتادید:
آرامش خود را حفظ کنید.
از دکمه آلارم یا تماس تلفنی استفاده کنید.
در کابین بمانید و از خروج خودسرانه بپرهیزید.
منتظر نیروهای فنی باشید.
در بیشتر آسانسورهای مجهز، سیستم نجات اضطراری بهطور خودکار شما را به نزدیکترین طبقه میبرد و درب را باز میکند. پس تنها کافی است آرامش خود را حفظ کرده و با اطمینان خاطر منتظر بمانید.
سوالات متداول
آیا در صورت قطع برق، آسانسور سقوط میکند؟
خیر. آسانسورها دارای ترمزهای ایمنی هستند. که در صورت قطع برق فعال میشوند و مانع از سقوط کابین میگردند. سیستم تعلیق آسانسور بهگونهای طراحی می شود: که حتی بدون برق نیز ایمن باقی میماند.
در صورت گیر کردن در آسانسور، اولین اقدام چیست؟
حفظ آرامش و استفاده از دکمه اضطراری (آلارم یا تماس) اولین اقدام مهم است. با این کار دیگران از حضور شما مطلع میشوند و اقدامات لازم برای نجات آغاز میشود.
چه کسی مسئول نجات افراد هنگام قطع برق است؟
تیم نگهداری ساختمان یا نیروهای امدادی (مانند آتشنشانی) مسئول انجام عملیات نجات دستی هستند. این کار باید تنها توسط افراد آموزشدیده انجام شود.
سیستم نجات اضطراری (UPS) چگونه عمل میکند؟
در برخی آسانسورهای مدرن، پس از قطع برق، سیستم نجات اضطراری فعال می شود. و کابین را به نزدیکترین طبقه منتقل میکند. سپس درب باز می شود. و افراد میتوانند بهصورت ایمن خارج شوند.
مدت زمان نجات افراد در آسانسور چقدر است؟
بسته به شرایط، تجهیزات و سرعت پاسخگویی تیم پشتیبانی، این زمان معمولاً بین چند دقیقه تا نهایتاً ۱۵-۳۰ دقیقه است. در ساختمانهای مجهز، فرآیند نجات میتواند در کمتر از ۵ دقیقه انجام شود.
در صورت قطعی مکرر برق، چه باید کرد؟
سیستم برق اضطراری ساختمان و تابلو فرمان آسانسور باید بررسی شود. نوسانات یا مشکلات الکتریکی داخلی باید توسط تکنسین فنی برطرف گردد تا از تکرار حادثه جلوگیری شود.